Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται ένα εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό πρόγραμμα, συχνά φαντάζονται μοναχική μελέτη μπροστά σε μια οθόνη. Η πραγματικότητα, όμως, μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.

Τα τελευταία χρόνια, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση έχει εξελιχθεί σημαντικά. Δεν αφορά πλέον μόνο την πρόσβαση στη γνώση από απόσταση, αλλά και τη δυνατότητα δημιουργίας ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων και κοινοτήτων μάθησης που ξεπερνούν γεωγραφικά σύνορα.

Γιατί η κοινότητα είναι σημαντική;

Η μάθηση δεν είναι αποκλειστικά ατομική διαδικασία.

Οι άνθρωποι μαθαίνουν καλύτερα όταν έχουν την ευκαιρία να:

• ανταλλάσσουν ιδέες,
• συζητούν διαφορετικές οπτικές,
• συνεργάζονται σε κοινά έργα,
• μοιράζονται εμπειρίες και προβληματισμούς.

Μια ισχυρή μαθησιακή κοινότητα ενισχύει όχι μόνο τη γνώση, αλλά και την αίσθηση του ανήκειν.

Η πρόκληση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Πώς μπορεί να δημιουργηθεί κοινότητα όταν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις ή ακόμη και σε διαφορετικές χώρες;

Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η εκπαιδευτική εμπειρία.

Οι σύγχρονες μορφές online εκπαίδευσης δίνουν έμφαση:

• στη ζωντανή αλληλεπίδραση,
• στη συνεργατική μάθηση,
• στον διάλογο,
• στη συνεχή επικοινωνία μεταξύ φοιτητών και διδασκόντων.

Η τεχνολογία από μόνη της δεν δημιουργεί κοινότητες. Οι άνθρωποι τις δημιουργούν.

Από συμφοιτητές σε δίκτυο συνεργασίας

Σε πολλά μεταπτυχιακά προγράμματα, οι σχέσεις που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια των σπουδών συνεχίζονται και μετά την αποφοίτηση.

Οι κοινότητες μάθησης συχνά μετατρέπονται σε:

• επαγγελματικά δίκτυα,
• ερευνητικές συνεργασίες,
• κοινές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες,
• φιλίες που διαρκούν στον χρόνο.

Ιδιαίτερα σε διεθνή περιβάλλοντα, η επαφή με ανθρώπους διαφορετικών πολιτισμών και επαγγελματικών εμπειριών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της μεταπτυχιακής φοίτησης.

Δημοκρατία, διάλογος και κοινότητα

Η δημιουργία μιας κοινότητας μάθησης συνδέεται άμεσα με τις αξίες της δημοκρατίας.

Η δυνατότητα να ακούγονται διαφορετικές φωνές, να αναπτύσσεται ο διάλογος και να οικοδομείται αμοιβαίος σεβασμός αποτελεί βασικό στοιχείο τόσο της δημοκρατικής εκπαίδευσης όσο και της επιτυχημένης online μάθησης.

Μια πραγματική εκπαιδευτική κοινότητα δεν βασίζεται μόνο στην ανταλλαγή πληροφοριών. Βασίζεται στην αλληλεπίδραση, τη συνεργασία και τη συμμετοχή.

Η εκπαίδευση πέρα από την οθόνη

Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση μπορεί να πραγματοποιείται μέσω ψηφιακών μέσων, αλλά ο πυρήνας της παραμένει ανθρώπινος.

Όταν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αισθάνονται ότι ανήκουν σε μια κοινότητα, η μάθηση γίνεται πιο ουσιαστική, πιο δημιουργική και πιο μεταμορφωτική.

Τελικά, η μεγαλύτερη επιτυχία ενός online προγράμματος δεν είναι μόνο η μετάδοση γνώσης. Είναι η δημιουργία ανθρώπινων συνδέσεων που συνεχίζουν να αναπτύσσονται πολύ μετά την ολοκλήρωση των σπουδών.